Kalp ve Damar hastalıklarında Beslenme
Kalbimiz günde yaklaşık 100 bin kez ,dakikada 60 ile 80 kez arasında atmakta ve bunu her saat ,her gün ,her yıl sürdürmektedir.
Bir saat gibi düzenli çalışıp , günlük stres, vb olumsuzluklardan korunmaya çalışmaktadır.
Kalp ve damar hastalıkları nasıl oluşur?
İster çocuk ister, yetişkin olsun her bireyde kan damarlar içinde serbestçe akıp dokulara ve organlara besin ve oksijen taşıma görevini yerine getirir.
Damarların içi sağlıklı bir yapıya sahip olduğunda kaslı ve pürüzsüzdür.Kan basıncındaki özellikle yükselmelere ve diğer değişmelere karşı koyabilecek esnekliğe sahiptir.
Damarlar çeşitli nedenlerle :yüksek kolesterol ,sigara ,tansiyon,gibi ,kişinin beslenmesi, genleri ,alışkanlıkları ,çevresinde ki diğer faktörlerin etkisiyle zedelenir yıpranır.
Zarar gören bölgede kolesterol , yağ dokusu ,kalsiyum ,makrofajlar ve ölü kan hücrelerinin birikmesiyle plak adı verilen bir tabaka oluşur.
Bu plaklar damarların esnekliğini azaltır , kanın ,geçiş yolunu daraltır ve kanın akışını engeller.
Damar çeperlerinden kopan bir pıhtı kalbe giden bir atardamara yada daha küçük bir damara doğru ilerleyip damarı tıkayabilir.
Bu da anjina adı verilen ve kalp kasına yeterli oksijen gitmemesinden kaynaklanan göğüs ağrısına neden olur ve sonuçta kalp krizine yol açabilir.
Zaman içinde kan damarlarının sertleşip tıkanmasına atheroskleroz denilmektedir.
Atherosklerozun en korkutucu yönlerinden biri sessiz bir hastalık olmasıdır.
Kalp ve damar hastalıklarında rol oynayan etmenler. Tüm uzmanların görüş birliğine vardığı nokta:
•Fazlı yağlı ve kolesterollü diyet
•Kalıtsal yatkınlık(ailede görülmesi)
•Sigara kullanımı
•Aşırı stres
•Hareketsizlik
Kalp hastalığında rol oynayan risk faktörleri
1- Yüksek kan kolesterolü
Kolesterollü gıdaların fazla tüketilmesi ve yüksek kan kolesterolü ile kalp hastalıkları arsında doğrudan ilişki bulunmuştur.
Araştırmalar kalp hastalığı riskini gıdalarla aldığımız kolesterolden çok ,katı yağ miktarının ve kandaki kötü kolestrolün oksitlenmesinin arttırdığını ortaya çıkarmıştır.
Kandaki toplam kolesterol miktarının yeni çalışmalara göre160 daha önceki verilere göre 200 mg/dl’yi geçmemesi gerekir.
- İyi kolesterol (HDL)
Yüksek yoğunluklu lipoproteinler(HDL) çok az kolesterol içerir ve kolesterolü kandan karaciğere taşırlar .
Vücuttaki fazla kolesterolü temizleme işini üstlenmiş olduklarından ,kandaki miktarlarının yüksek olması kalp hastalığı riskini azaltır. O nedenle ,halk arasında iyi kolesterol diye bilinirler HDL’nin (iyi kolesterol)35-40 mg/dl’ nin üzerinde olmalı
- Kötü kolesterol(LDL)
Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL)hemen hemen yarısını oluşturan kolesterolü karaciğerden vücudun diğer hücrelerine taşır ve damarların ve damarların çeperlerine biriktirir.
Bu nedenle kalp hastalığı riskini arttıran bu lipoproteine halk arasında kötü kolesterol denir.
LDL ‘nin (kötü kolesterol )100 mg/dl’yi geçmemesi
Risk belirleme de hangi kriterler değerlendirilir?
Risk belirlemesi yapılırken toplam kolesterol miktarı /HDL miktarına
bölünmektedir.
Toplam kolesterol/HDL oranının 4.0‘ten düşük olması arzu edilir.
"Kolesterolümüzü yükseltmemek için hangi gıdaları yiyelim"
Kolesterolün yükselmesinde hangi gıdalar etkililidir?
• Yağlı veya yağda kızarmış etler,sakatat etleri,salam,sosis,sucuk gibi yağlı et ürünleri
• Yağlı pastalar,kurabiyeler,yumurta ( önerilenden fazla kullanılması)
• Karides,midye,vb deniz ürünleri
• Tereyağı,yağlı süt ve peynir,kaymak ,krema.sert margarinler
|
