Gebelikte gerekli olan besin öğeleri
Gebelikte gerekli olan besin öğeleri nelerdir?
Enerji :
Gebelikte Anne karnında ki (fetusun) büyüme ve gelişmesi ,annenin günlük aldığı besinlerin plasenta aracılığıyla fetusa taşınmasıyla olanaklıdır. Fetus her koşulda enerji ve besin öğeleri gereksinmelerini annenin depolarından karşılamaktadır.
Özellikle 20. haftasından geçerli olmak üzere gereksinmeler artar. Bu artan gereksinmeleri karşılamak için gebe kadınlara günde 300 kkal ek olarak verilmesi gereği çalışmalarla gösterilmiştir.
Kadının çalışma yaşamına atılması , egitimin uzaması , ilk gebeliğini geç yaşayan kadınların sayısında da artışa neden olmaktadır. Bu yaş grubundaki kadınların da kişisel ayrıcalıkları değerlendirilip beslenme durumları saptanmalıdır.
Protein :
Yeterli ve dengeli beslenme ile günlük protein gereksinmesi karşılanabilir. Proteinler vücudun yapı taşlarıdır ve fetusun büyüme ve gelişmesi için gereklidir. Fazla protein tüketimi bir takım problemler ortaya çıkartabilir. Önemli olan tüketilen proteinin yararlılığının yüksek olmasıdır.
Yağlar ve Çoklu doymamış yağ asitleri :
Gebelik döneminde fazla yağlı besin tüketimi fazla kilo alımını ortaya çıkararacağından dikkat edilmesi gerekir. Tüketilen yağın kalitesi oldukça önemlidir. Beynin katı kısmının %50 – 60 ı lipidlerden oluşmaktadır.
Diyetle alınan çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) miktarı ve dağılımı elzem besin öğeleri açısından önemlidir. Fetal büyümeye ve gelişmeye etkileri , anne diyetindeki yağ asitleri dağılımı , yağ deposu anne sütündeki etkinliği belirtmektedir.
Kalsiyum :
Gebelik ve emziklilik döneminde kalsiyum gereksinmesi artar. Annede kemik yoğunluğunda azalmayı engellemek için kalsiyum kaynaklarından etkin olarak yararlanmak gerekir.
Bebek anne karnında iken anneden bebeğe yeterli miktarda kalsıyum ve fosfor geçişi ile olmaktadır Kalsiyum birikiminin %70 i gebeliğin son 3 ayında gerçekleşir.
Süt- yoğurt gibi kalsiyum kaynaklarını düzenli tüketmek gerekir. Eğer tüketimde zorluk yaşanıyor ise çorba tatlı vb ürünlerde tüketilmelidir.
Demir :
Demir minerali , et ve türevleri sakatat , yumurta,koyu yeşil yapraklı sebzeler , kurubaklagiller ve kuru üzüm , incir kaynaklarda bulunur.
Bitkisel besinlerle ve tek yönlü beslenen kadınlara demir eksikliği anemisi sık görülmektedir ve bu annelerden doğan bebeklerin daha az demir depolarına sahip oldukları , düşük doğum ağırlıkları ve prematüre oldukları yapılan çalışmalarla ortaya çıkmıştır.
Bugün demirden zengin bir beslenme planı anne adaylarına önerilirken anemik (kansız) olanlar , adolesan ve sık doğum yapan anneler olmak üzere bütün gebelerde demir eklenmesi tavsiye edilir.
Çinko :
Et , deniz ürünleri , süt ve türevleri yumurta ve yağlı tohumları çinko açısından önemli kaynaklardır. Büyüme ve gelişme , protein yapısındaki enzimlerin işlevleri , üreme için gerekli bir eser elementtir.
Günlük diyete eklenen Fe ile birlikte çinko alımını da arttırmak gerekmektedir. Gebelikte 20 mg çinko verilmesi uygundur (Yeterli ve dengeli beslenme de yetersizlik ortaya çıkmaz)
İyot:
Gebelikte iyot gereksinmesi karşılanamadığı zaman mental gerilik ve doğumsal anomaliler ortaya çıkmaktadır. İyot insan vücudunda çok az miktarlarda bulunan eser elementtir.
Deniz ürünleri iyotun en önemli kaynaklarındandır. Hamilelik süresince deniz ürünlerini mutlaka düzenli olarak tüketmek gerekir (haftada en az 1 kere balık )
Yemeklerde kullanılan tuzlar mutlak iyot ile desteklenmiş olmalıdır.
|
